Galeriden almak bireyden almaktan farklı mı?
Evet, iki yönde birden. Galeri ticari satıcıdır: ayıplı maldan sorumluluğu vardır ve işlem daha kurumsaldır. Ama karşındaki taraf da profesyoneldir — pazarlığı senden çok daha fazla yapmıştır ve süreci yönetmeye alışkındır.
- Bireyde satıcı genelde aracın geçmişini gerçekten biliyor ama satış sürecini bilmiyor. Bilgi iyi, süreç dağınık.
- Galeride süreç düzgün işliyor ama aracın geçmişi çoğu zaman galericinin de bilmediği bir yerden geliyor: takas, açık artırma, başka şehir. “Ben de böyle aldım” cümlesi genellikle doğrudur.
Pratik sonuç: galeride sorulacak soru “bu araçta ne var?” değil, “bu aracı nereden aldınız ve elinizde ne belge var?” Belgesi olmayan bir geçmiş, olmayan bir geçmiştir.
Galeride hangi taktiklerle karşılaşırsın?
Dördü çok yaygın: aciliyet yaratma, dikkati fiyattan taksite kaydırma, ekspertizi kendi anlaştığı yere yönlendirme ve bulguyu küçültme. Hiçbiri tek başına kötü niyet göstergesi değil — hepsi satış tekniği. Ama hepsi senin kontrol etmek istediğin şeyi atlatıyor.
- “Başka alıcı var.” Doğru da olabilir. İkisi de planını değiştirmemeli: kaçırdığın araç, sonradan masraf çıkaran araçtan iyidir.
- “Aylık ne kadar ödeyebilirsin?” Konuşma fiyattan taksite kaydığı anda aracın toplam bedelini takip etmeyi bırakıyorsun. Önce toplam fiyatta anlaş, finansmanı sonra konuş.
- “Benim anlaştığım ekspertiz var.” Ücretini sen ödüyorsan yeri de sen seçersin. Çıkar çatışmasını taşımak zorunda değilsin.
- “O panel zaten hepsinde boyalıdır.” Cıvatalı panel için büyük ölçüde doğru, kaynaklı panel için değil. Ayrımın tamamı pazarlık rehberinde.
“Bugün karar vermeyeceğim, ekspertiz olmadan almıyorum. Ücretini ben ödeyeceğim ve yeri ben seçeceğim. Uygunsa yarın randevu alalım.”
Kapora tuzağı nasıl çalışıyor, nasıl korunursun?
Kapora, geri alması zor bir paradır: yazılı bir iade şartı yoksa vazgeçen taraf sen olduğunda satıcı iade etmeyebilir. Korunma yolu tek cümlelik — makbuza iade şartını YAZDIRMADAN para verme.
Tuzağın işleyişi basit ve çoğu zaman planlı bile değil: aracı beğeniyorsun, satıcı “sana ayırayım” diyor, kapora bırakıyorsun, ekspertizi sonra yaptırıyorsun. Rapor kötü çıkınca vazgeçmek istiyorsun ama artık cayan taraf sensin. Sıralama seni bu konuma sokuyor, kötü niyet değil.
Üç kural
“Makbuza şunu ekleyelim: “Ekspertizde beyan edilmeyen hasar çıkması hâlinde kapora iade edilir.” Altına da imzanızı alalım.”
Bu şartı yazmayı reddeden bir satıcı sana ekspertiz sonucundan önce bir bilgi vermiş oluyor. Ekspertiz 5.000-13.000 TL tutuyor; kapora genelde onun kat kat üstünde, yani korumaya değer olan taraf belli.
“WhatsApp’tan IBAN gönderiyorum” neden tehlikeli?
Çünkü mesajla gelen hesap bilgisi doğrulanmamış bir bilgidir ve araç alım-satımında en sık kullanılan dolandırıcılık yöntemi buradan geçiyor. Kural tek cümle: hesap bilgisini mesajdan değil, galerinin resmî belgesinden al ve göndermeden önce telefonla sesli teyit et.
Görüştüğün numaradan gelmiş olması yetmiyor. Hesap ele geçirilmiş olabilir, numara benzer bir numarayla taklit edilmiş olabilir, ya da konuşma bir gruba taşınıp araya biri girmiş olabilir. Para gönderildikten sonra geri dönüşü çok zor.
Bakman gereken işaretler
“Havaleyi galerinin ticari hesabına yapacağım. IBAN’ı faturanızın üstünden alayım ve göndermeden önce sizi sabit hattan arayıp teyit edeyim.”
Galeri sözleşmesinde neye bakılır?
Sözleşmede aranacak tek şey var: satıcının SÖZLÜ olarak söylediklerinin yazıya geçmiş olması. “Boyasız değişensiz” cümlesi sözleşmede yazıyorsa ölçülebilir bir taahhüttür; yazmıyorsa hiçbir şeydir.
İmzalamadan önce oku ve boş bırakılmış hiçbir alanı imzalama. Anlamadığın bir madde varsa açıklamasını iste; açıklanamayan madde imzalanmaz.
Galeriden alınan araçta garanti var mı?
Ticari olarak araç satan bir galeri, satıcı sıfatıyla ayıplı maldan sorumludur — yani gizlenen bir kusur ortaya çıktığında talep hakkın doğar. Pratikteki asıl mesele hukuk değil, İSPAT: satıcının kusuru bildiğini ve söylemediğini gösterebilmen gerekiyor.
İspat kolaylığı doğrudan senin hazırlığınla ilgili. Bu yüzden ilanın ekran görüntüsünü sakla, satıcının beyanını sözleşmeye yazdır, ekspertiz raporunu ve TRAMER sorgu sonucunu arşivle. Sorgu 275 TL ve elinde tarihli bir kayıt bırakıyor.
Sözlü verilen “bir yıl garanti” sözü de aynı kapıya çıkıyor: kapsamı, hangi parçaları içerdiği ve nerede uygulanacağı yazılı değilse dayanağı yok. Yazılı bir garanti belgesi iste; verilmiyorsa fiyata onun yokluğunu da kat.
Ekspertiz ücreti ve TRAMER sorgu bedeli ürünün paylaşılan veri katmanından okunuyor. Bu bölüm genel uygulamayı anlatır, hukuki danışmanlık değildir; somut bir uyuşmazlıkta avukata danış.